موجی از پسرانی که به کار مسافرکشی مشغولند . آیا تمام این جوانان با علاقه شخصی به این شغل روی آورده اند؟آیا مسافرکشی برای جوانان می تواند مانند شغلی پایدار باشد؟
براساس آمار سازمان حمل و نقل شهری تهران از10سال گذشته تاکنون استقبال جوانان از اشتغال در صنف حمل و نقل شهری 30 درصد افزایش یافته است ، بطوریکه بیش از30 درصد این جوانان دارای تحصیلات دانشگاهی هستند.
این آمار می گویند در حال حاضر بیش از 50 درصد افراد شاغل در صنف حمل و نقل شهری تهران را جوانان 25 تا 35 سال تشکیل می دهند.
آمار یادشده همچنین دلالت بر آن دارد که جوانان خواستار کار مناسب هستند، اما برای آنان کار چندان مناسبی در جامعه وجود ندارد.
" رضا رزم آرا " درباره مسافرکشی جوانان می گوید:"مسافرکشی آسان ترین و کم دردسرترین راه رسیدن به پول است.پولهایی که خرج خود ماشین را هم نمی توان با آن تامین کرد."
" اسماعیل حمیدی " با ابراز تاسف از اینکه جوانان نمی توانند شغلهای مناسب پیداکنند،می گوید:"همه این جوانان به دلیل نیاز مالی که دارند به شغل مسافرکشی روی می آورندو ازسر دلخوشی کسی به شغل مسافرکشی روی نمی آورد."
" فرزانه کریمی" دانشجوی مدیریت با اشاره به افرادی که با پراید به مسافرکشی می پردازند درحالیکه موبایلی هم در جیب دارند،می گوید:"بدون دقت هم شما متوجه می شوید که این افراد از روی نیاز مسافرکشی می کنند تا مستقل زندگی کنند."
وی می افزاید: " این جوانان عمر و استعدادشان هدر می رود ، همچنین این شغل باعث بیماریهای اعصاب و روان در جوانی می شود"
یکی دیگر ازجوانان ، مسافرکش های جوان را بهتر از مسافرکش های پیر می داند و می گوید:"نحوه برخورد مسافرکشهای جوان بسیار بهتر است."
"نسترن" می افزاید:"حقوق جوانان کم است و مجبورند به عنوان شغل دوم برای تامین زندگی به مسافرکشی بپردازند."
وی می افزاید:"از آنجایی که جوانان ما در کارهای فنی مهارت ندارند به کار آسانی چون مسافرکشی مشغول می شوند اما برخلاف این نظرات ، یک دختر جوان مسافرکشی پسرها را فتح بابی برای دوستی ها و آشنایی ها می داند.
یک فرد مسافرکش که می خواهد نامش فاش نشود،می گوید:"ناچارم که مسافرکشی کنم .اگر فرصت شغل بهتری داشتم این شغل را انتخاب نمی کردم.من بند"پ" (پول وپارتی )ندارم پس واجد شرایط برای کار نیستم."
"فرهود آقابابازاده" ،مسافرکش ، می گوید:"مسافرکش بودن فقط بهتر از مرده شور بودن است."
وی می افزاید:"همه شغل ها بهتر از مسافر کشی هستند، چون خطرات رانندگی آن هم در گاراژ بزرگی به نام تهران بسیار خطرناک است."
."
"علی سعیدی" ،جامعه شناس و استاد دانشگاه می گوید:"جوانان ایرانی حاضرند کارگری کنند، اما مسئولان جوانان ایرانی را به کار نمی گیرند."
این استاد دانشگاه با تاکید بر اینکه علاقه به شغل مسافرکشی ، سبب روی آوردن جوانان تحصیل کرده به حرفه حمل و نقل شهری نشده است، تصریح می کند:" با توجه به وضعیت اشتغال در جامعه و آمار بالایی بیکاری، جوانان دیگر اختیاری برای انتخاب شغل آینده خود نداشته و با علاقه یا بدون علاقه وارد این حرفه حمل و نقل شهری شده اند."
وی می افزاید: به طور مسلم جوانان به دنبال کارهای خوب و با درآمد بالا هستند اما وقتی شرایط و وضعیت اشتغال در کشور را مشاهده می کنند، حتی اگر دارای مدرک دانشگاهی نیز باشند، برای تامین هزینه های زندگی خود مجبور به انتخاب شغلهای مختلفی همانند حمل و نقل شهری روی بیاورند.
اما در این زمینه " علی یوسفی "، اقتصاددان، معتقد است :" فقدان نظام برنامه ریزی دموکراتیک و اقتدار در عرصه اقتصاد ملی مهم ترین عامل هدر رفتن استعداد جوانان از طریق مسافرکشی است."
وی این گونه اشتغال هارا موقت دانست و اظهار داشت: "جوان تحصیل کرده شغل رانندگی را با علاقه انتخاب نکرده است بلکه تنها به دلیل بیکاری به این کار روی آورده که در صورت پیدا کردن شغل مناسب بدان روی خواهد آورد.".
یوسفی در خصوص "اشتغال پایدار" به بررسی علل ناکارآمدی اقتصاد کشورمان در ایجاد اشتغال برای جوانان پرداخت.
این استاد دانشگاه اشتغال را" اختصاص مداوم ساعات کار برای ایجاد درآمد با فرایند افزایش تولید و خدمات" دانسته ومی افزاید:" باید پدیده اشتغال را در چارچوب روابط اجتماعی مورد بررسی قرار داد."
وی می گوید:" بیکاری پنهان می تواند از دریچه بهره وری عمومی ، سهم بری یا تاثیر آن بر تولید، ارزیابی شود. اشتغال جوانان به شغل مسافرکشی به نوعی بیکاری پنهان است. "
"یوسفی" ادامه می دهد:"برخی نیز نقش موثر بیکاری در تولید را معیار بررسی این پدیده قرار می دهند که اگر مصرف فرد از تاثیر وی بر تولید بیشتر باشد ،مشخص خواهد شد که این معیار درست نیست."
وی اضافه می کند: "از نظر برخی کارشناسان مسايل اقتصادی نیز ، بازده نهایی یا بازده متوسط بیکاری پنهان، ملاک محسوب می شود که یک معیار ارزشی و توصیفی است."
این استاد دانشگاه تصریح می کند:" بیکاری پنهان به طور قراردادی بیکاری اي است که احتمالا به بهره وری بسیار پايین و ناآشکار مربوط می شود."
وی در ادامه "اشتغال" را به دو نوع "سنتی و خدماتی" و "تولیدی مدرن" و از نظر اجتماعی نیز آن را به دو نوع "تحمیلی" و "غیر تحمیلی" تقسیم می کند.
وی همچنین "اشتغال" از حیث دوام را به دو نوع "موقت" و "دايم" تقسیم کرد و در تشریح این مساله اظهار داشت: بیکاری کارگران فصلی یا کارگران قراردادی مراکز صنعتی که به خاطر ظلم نظام سرمایه داری بر نیروی کار در پاره ای از زمان ها دچار گسستگی شغلی می شوند، بیکاری موقت محسوب می شود.اما بیکاری مسافرکش ها بیکاری پنهان است زیرا باید مسافرکش هر چقدر در می آورد خرج ماشین کند.
وی ادامه می دهد:" نظام سرمایه داری سنتی و سوداگر نیز به دلیل وابستگی محدود به نیروی کار و اعتماد به برخی افراد به آتش بیکاری فصلی دامن می زند."
این اقتصاد دان در ادامه از افرادی را که اجبارا با مراکز دولتی و خصوصی قراردادهای دسته جمعی 99 روزه بسته و از مزایای شغلی محروم هستند ،لشگر بیکاران دايم خواند و از دولت به دلیل آنچه که "عدم حمایت ویژه از این قشر آسیب پذیر" دانست، انتقاد کرد.
"یوسفی" با تاکید بر لزوم توجه بر "اشتغال ماندگار" ، این نوع اشتغال را اشتغالی دانست که "موجب دست اندازی به منابع طبیعی و نابودی محیط زیست نشده و در صورت بروز چنین معضلی، از منبع ارزش افزوده و نه حقوق طبقه کارگر، آن را جبران می کند".
به اعتقاد وی "اشتغال ماندگار" از یک سو سبب فرایند توسعه اقتصادی و از سوی دیگر عامل رشد نهادهای مدنی و اتحادیه های کارگری دموکراتیک و در نهایت منجر به رشد ماندگار و توسعه پایدار اقتصاد کشور می شود.
این اقتصاددان با انتقاد از کسانی که معتقددند وجود 5 درصد بیکاری در جامعه امری طبیعی است ، این نظریه را متعلق به سرمایه دارانی دانست که همیشه می خواهند بیکاری در جامعه وجود داشته باشد تا بقا و آینده آنها تضمین شود.
وی که معتقد است شاید با اغماض بتوان وجود نرخ 2 درصد بیکاری در جامعه را طبیعی دانست متذکر شد: وجود حداقل نرخ بیکاری در جامعه ای که خردمندانه نشده است گریز ناپذیر است، اما باید برای رفع آن برنامه ریزی و اقدام جدی کرد.
به گفته "یوسفی "در حال حاضر نرخ بیکاری پایدار در ایران 22 درصد است که وجود آن به جای اشتغال ماندگار ، می تواند امنیت شغلی و آینده جوانان را با مخاطره مواجه سازد.
اما یک اقتصادان دیگر نظر دیگری دارد ." گرانمایه " وام های اختصاص یافته برای ایجاد اشتغال جوانان، صرف خرید خودرو توسط جوانان و مسافرکشی آنها شده و تاثیر چندانی بر فضای اقتصادی جامعه ندارد.
"دکتر محمد گرانمایه "نیز با تاکید بر اشتغال پایدار اظهار داشت: "برای ایجاد اشتغال پایدار، باید زیرساخت های اقتصادی کشور را اصلاح کرد و گرنه اقدامات ضربتی ، مشکل بیکاری جوانان را حل نخواهد کرد."
وی با اشاره به اینکه مسافرکشی شغل مناسبی نیست ، اظهار داشت:شاید جوانان حساب یک قران دو زار می کنند که به سراغ مسافرکشی می روند اما باید بدانند که بیکاری بهتر از مسافرکشی است.
این استاد دانشگاه می افزاید:" سرمایه یکی از عوامل لازم برای ایجاد فرصت های شغلی است و در کنار آن باید عوامل دیگری مانند ایجاد یا کشف بازار های جدید مصرف در دستور کار قرار گیرد.بعضی این سرمایه را صرف خرید ماشین می کنند تا به مسافرکشی بپردازند."
وی می افزاید:" اگر روند ارایه خدمات یا تولید ، با در نظر گرفتن نیاز مصرف کنندگان نباشد، ارزش افزوده ای در بر نخواهد داشت ."
گرانمایه می گوید:"افزایش تولید و مصرف ، شرط ضروری ایجاد فرصت های شغلی پایدار است. به همین دلیل در یک اقتصاد راکد ، نمی توان مشکل بیکار ی را حل کرد."
وی اظهار داشت:"جوانان با مسافرکشی نمی توانند در کارهای تولیدی شرکت کنند."
با تمام این تفاسیر به نظر می رسد که اشتیاق به کسب درآمد بیشتر و فعالیت در مشاغل کم دردسر و فقدان شغل مناسب تامین کننده احتیاجات روزمره اصلی ترین عامل گرایش به تراکم بی جهت در صنف حمل ونقل درون شهری است.
اما از آنجایی که بیشتر مشاغل سخت وزیان آوری را که پرستیژ پایین طلب می کند در انحصار کارگران افغانی و شهرستانی است وجوان تحصیل کرده کمتر حاضر به تن دادن به آن است ، در زمره مشاغلی است که یک جوان اغلب حاضر به پذیرش آن نمی شود، می توان گفت که صرفا نیاز مادی، مکانیزم گرایش به چنین مشاغلی را دامن نمی زند.
نسخه قابل چاپ
اين خبر را برای دوستتان ارسال نماييد!
اين خبر در صفحه(های)
متفرقه بايگانی شده است.
بازگشت
